Genel Bakış

Halikarnas Mozolesi (Mausoleum), Kral Mausolos'un karısı ve kız kardeşinin onuruna Halikarnassos'ta inşa edilmiş, Dünya'nın Yedi Harikası'ndan biri olarak kabul edilen büyük boyutlu bir mezar. Bu yapı, kolonlarıyla Yunan mimarisini, piramit şeklindeki çatısıyla da Mısır mimarisini andıran oldukça etkileyici bir yapıdır. Mausoleion adıyla anılan bu önemden dolayı, ondan sonra inşa edilen tüm benzer yapılar "mozole" olarak adlandırılmıştır.

Mozole alanı günümüzde açık hava müzesi olarak düzenlenmiştir. İçeri girildikten sonra sağda Bodrum tipi bir ev görülebilirken, sol tarafta uzun bir yapıda Mausoleion ile ilgili kabartmalar, maketler ve mimari parçalar sergilenmektedir. Bu alan, geçmişin izlerini yaşatmak için önemli bir yerdir.

Tarihi

Mausoleion, Antik Yunan mimarisi ve heykel sanatının zirvesi olarak kabul edilir. MÖ 4. yüzyılın en önemli dört heykeltıraşın çalışmalarıyla bu yapıya katıldığı bilinmektedir: Doğuda Skopas, batıda Leokhares, kuzeyde Bryaksis ve güneyde Timotheos. Mausoleion'un yapımına başlaması, Karya satrapı Mausolos'un yönetimi sırasında (MÖ 355) gerçekleşmiştir; ancak onun ölümünden sonra karısı Artemeisia tarafından devam ettirilmiş ve son olarak Mausolos'un diğer kardeşleri tarafından tamamlanmıştır. İnşaatın MÖ 340'da Piksodaros ile Ada arasındaki satraplık mücadelesi sırasında yarı yarıya bırakıldığı düşünülmektedir.

Anıt mezar, ana kayanın kesildiği yerlerden ve yeşil taşlardan anlaşılacağı üzere günümüzde görülen çukurun bulunduğu yerde yükselmekteydi. Piskopos Eustathios, M.S. 12. yüzyılda yaşamış olan bir kişi olarak anıtını yaklaşık 1500 yıl süreyle ayakta görmüş ve bu tarihten sonra deprem sonucu yıkıldığı sanılmaktadır.

Saint Jean şövalyeleri Bodrum'a geldiklerinde (1402), anıtı yıkık olarak görmüşlerdir. Şövalyeler, Bodrum Kalesi'ni yapmak için anıtın taşlarını sökerek kullanmışlardır ve ilk tahribat 1494 yılında gerçekleşmiştir. Çukurun en derin yerinde bulunan asıl mezar odası o zamanda şövalyeler tarafından bulunamadığı için, yok olmaktan kurtulmuştur.

Mausoleion'un son tahribati ise 1522 yılında gerçekleşmiştir. Şövalyeler, kaleyi güçlendirmek amacıyla çevredeki taşları arayarak bu yapıya yeni bir tahribata girişmişlerdir. La Touret mezar anıtının tahribatını hatırasına kaydetmiş olan şövalye, merdivenin nasıl bulduklarını ve mezar odasındaki heykelleri ve kabartmaları nasıl parçaladıklarını ayrıntılı bir şekilde açıklamıştır. Mezar odasına girmek istedikleri anda paydos borusunun çaldığı, ancak odaya girmeden kaleye döndüklerini ve ertesi gün geldiklerinde mezarın açılmış olduğunu, parçalanmış eşyalarla dolu olduğunu anlatmıştır.