Genel Bakış

Kültepe ("kül tepesi"), antik adı Kaneş (Kanesh, bazen Kaniş/Kanish) veya Neşa (Nesha) olarak da bilinen ve Kayseri ilinde yer alan bir antik kent ve arkeolojik sit alanıdır. MÖ 3. binyılın başlarında (Erken Tunç Çağı) itibaren önemli bir yerleşim yeridir, ancak asıl ününü MÖ 2. binyılın başlarındaki (Orta Tunç Çağı) önemiyle kazanmıştır. Arkeolojik sit alanı, büyük bir höyük (tepe olarak da bilinir) ve MÖ 2. binyılın başlarında bir karum'un (Asur dilinde ticaret bölgesi anlamına gelir)) kurulduğu bir aşağı şehirden oluşmaktadır. Bugüne kadar özel evlerden çıkarılan 23.500 adet çivi yazılı tablet, antik Yakın Doğu'daki en geniş özel metin koleksiyonunu oluşturmaktadır.

2014 yılından bu yana Türkiye'deki Dünya Mirası Alanları Geçici listesindedir. Ayrıca Hitit dilinin en erken izleri ile birlikte, MÖ 20. yüzyıla tarihlenen yazılı buluntularla, Hint-Avrupa dil ailesinin en eski izleri keşfedilmiştir.

Konumu

Kültepe Köyü, Kayseri il merkezinin 20-21 kilometre kuzeydoğusunda bulunan Kocasinan ilçesinin bir köyü olan Karaev'de bulunmaktadır. Arkeolojik yayınların kaydında, yerleşimin uzaktan görünümünün kül rengi tepeye benzediği için Kültepe adıyla anılır olmuştur. Yakın çevrede ise Karahöyük olarak bilinmektedir. Türkiye'nin diğer Karahöyük isimli yerleşimlerinden ayrılmak amacıyla, Kültepe-Karahöyük olarak adlandırılması önerilmektedir. Höyük günümüzde 20 metre yüksekliğinde ve 550 x 450 metre boyutlarındadır. Yerleşimin 19. yüzyıl sonlarında büyük tahribatlar görmesi nedeniyle, kazı çalışmaları başlandıktan sonra koruma altına alınmıştır.

Tarihlendirme ve yorumlar

Kültepe, MÖ 19. - 17. yüzyıllarda Mezopotamya ile Anadolu arasındaki zengin ticari ilişkilerin bir tanığıdır. Kazılarda ortaya çıkan kil tabletler ve diğer buluntular bu dönemlerdeki ticaretin yoğunluğunu göstermektedir. Bu dönemde Kültepe, İç Anadolu'nun önemli yerleşim yerleri arasında yer almaktaydı. MÖ 3. binyılın ikinci yarısında ise zengin bir Hatti kenti olarak ortaya çıkmış ve bu dönem ticaretin tekrar yoğunlaşmasının bir göstergesi olmuştur. Kültepe, Erken Tunç Çağı'nın tüm evrelerini ve Orta Tunç Çağı'na geçişini açıklayan çok değerli bilgiler sunmaktadır. Bu nedenle, bu tarih boyunca Anadolu'nun ekonomik ve kültürel gelişmesinin önemli bir merkezi olmuştur.