Genel Bakış

Mor Gabriel Manastırı, Mardin ilinin Midyat ilçesine bağlı Güngören köyünde bulunan ve dünyada ayakta duran en eski Süryani Ortodoks manastırıdır. Tur Abdin platosu, Süryanilerin anayurdu olarak bilinen bölgeye aittir. Manastırın idaresi, Çelebi Aşireti'ne bağlı komşu köylerin sınırları içerisindeki 100 hektarlık ormanlık alanı işgal ettiği iddiasıyla açılan dava Ağustos 2008'den beri devam etmektedir. Manastır, tarihi ve kültürel değerleri nedeniyle birçok turist tarafından ziyaret edilmektedir.

Tarih

Mor Gabriel Manastırı, 397 yılında Mor Şmuel (Samuel) ve öğrencisi Mor Şemun (Simon) tarafından inşa edilmiş ve Zerdüşt tapınağının kalıntıları üzerine kurulmuştur. Bu dönemde manastırın ünü giderek artmış, Roma İmparatoru Arcadius ve Honorius ile Bizans İmparatoru I. Anastasius gibi önemli şahıslar tarafından bağışlar almıştır. 140 keşişin öldürüldüğü 14. yüzyılın sonlarında Timurlenk'in Moğol ordusu tarafından saldırıya uğraması, manastır için yıkıcı bir dönemi temsil etmiştir. Ayrıca 1919'da Kürt milisler tarafından Süryani Katliamı sırasında yeniden saldırıya uğrayan manastır, bu olaylarla birlikte zayıflamıştır. Günümüzde kullanılan ismini dönemin Turabdin Metropoliti Mor Gabriel'den almış olan manastır, günümüzde ziyaretçiler ve turistler tarafından ziyaret edilmektedir. 2021 yılında UNESCO tarafından Midyat ve Çevresindeki (Tur Abdin) Geç Antik ve Orta Çağ Kilise ve Manastırları miras alanının parçası olarak Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınarak korunma altına alınmıştır. Bu durum, manastırın tarihi önemi ve kültürel değeriyle birlikte gelecekteki koruma çabalarını desteklemektedir. Manastır, geçmişin izlerini taşıyan bir yer olarak, ziyaretçilerin tarih ve kültürle buluşma fırsatı sunmaktadır.