Tarihçe

Rüstem Paşa Camii, Kanuni Sultan Süleyman'ın Sadrazamı olan ve aynı zamanda Mihrimah Sultan'ın kocası olan Damat Rüstem Paşa için Mimar Sinan tarafından 1561 yılında yaptırılmıştır. Su mülknamesinde (Konyalı) ise caminin tamamlanmasının 1562 yılında gerçekleştiği belirtilmektedir. Ancak, bu tarih ruhsatta yazsa da, Mimar Sinan 1562'de henüz caminin yerinin tespiti ve hazırlanmasıyla meşgul olmaktaydı. Bu nedenle tamamlanması tahmini olarak 1562-1564 yılları arasında gerçekleşmiş olabilir.

Camii, önceki mescidin yerinde inşa edilmiştir. Bu mescidin isimleri Halil Efendi Mescidi veya Kenise (Kilise) Mescidi olarak bilinmektedir. Mescidin yeri çukurda kaldığı için Mimar Sinan, mescidin altına dükkânlar yaparak bir subasman meydana getirmiştir. Rüstem Paşa Camii ise bu mescidin yerinde kurulmuştur.

Evliya Çelebi de Rüstem Paşa camisinden bahsetmiştir.

Mimari

Rüstem Paşa Camii'ni ziyaret edenler, bu mimari eserin iki yandan merdivenle ulaşılabilen yapısını ilk olarak fark ederler. Planı dikdörtgen şeklinde olan camiye, merkezdeki kubbe kemerleriyle desteklenen dört fil ayağı ve sütunlar oturur. Son cemaat yeri altı sütunlu ve beş kubbelidir. Caminin ön yüzü ise daha sonra kemerler, sütunlar ve saçaklı bir ahşap çatıyla süslenmiştir. Kubbe eteklerine kadar her tarafı çinilerle kaplı olan camiye özellikle lale motifli çiniler, Osmanlı çini sanatının en başarılı örnekleri olarak kabul edilir. Caminin şadırvanı ise sol tarafta yer alır.